Xin chào cả nhà yêu bếp! Món cháo lươn xứ Nghệ từ lâu đã là một thức quà đặc trưng, khiến bao người con xa quê phải thương nhớ. Cái vị ngọt thanh của lươn đồng, quyện cùng chút cay nồng của ớt, thơm lừng của hành tăm và nghệ tươi, tạo nên một bát cháo ấm lòng, xua tan mọi mệt mỏi. Bạn có muốn tự tay chuẩn bị món này ngay tại nhà để chiêu đãi gia đình không? Đừng lo nhé, hôm nay Bếp Phú Hải sẽ ‘cầm tay chỉ việc’ bạn cách nấu cháo lươn xứ Nghệ ngon chuẩn vị, dễ làm đến bất ngờ. Cùng vào bếp với Ẩm Thực Phú Hải ngay thôi!
1. Những thứ cần chuẩn bị
Để làm món cách nấu cháo lươn xứ Nghệ ngon đúng điệu, bạn hãy chọn nguyên liệu thật tươi nhé:
- 500gr lươn đồng tươi
- 100gr gạo tẻ
- 50gr gạo nếp
- 30gr củ nghệ tươi (hoặc 1 muỗng cà phê bột nghệ)
- 15gr củ nén (hành tăm), nếu không có có thể thay bằng 2-3 tép tỏi và 1 củ hành tím
- 50gr tía tô
- 50gr rau răm
- 1 nhánh hành lá
- 2 nhánh gừng tươi
- 2 lít nước
- Gia vị: Dầu ăn, dầu điều (hoặc dầu màu mè), muối, hạt nêm, đường, ớt bột (tùy khẩu vị), nước mắm, tiêu xay.
Mẹo chọn đồ ngon: Khi chọn lươn, bạn nên chọn lươn đồng, chúng thường có kích thước vừa phải, da láng, bụng vàng, lưng đen. Lươn tươi sẽ rất lanh lợi, bơi nhanh và không có vết trầy xước. Lươn đồng thịt sẽ săn chắc, ngọt thơm hơn lươn nuôi đó. Nghệ tươi thì chọn củ chắc, không bị héo úa nhé.
2. Bắt tay vào làm thôi nào
Bước 1: Sơ chế nguyên liệu thật sạch sẽ
Đây là bước quan trọng nhất để món cháo lươn của chúng ta không bị tanh và ngon đúng điệu:
- Sơ chế lươn: Lươn mua về còn sống, bạn có thể cho vào nồi, đổ nước sôi vào và đậy hé nắp khoảng 1-2 phút cho lươn chết (cách này giúp tuốt nhớt dễ hơn). Sau đó, bạn dùng muối hạt hoặc chanh (có thể thêm giấm) chà xát thật kỹ khắp mình lươn để loại bỏ hết nhớt. Cứ chà và rửa lại dưới vòi nước chảy nhiều lần cho đến khi lươn hết nhớt hoàn toàn. Sau đó, mổ bụng, bỏ ruột, cắt bỏ đầu lươn (nếu thích) rồi rửa lại thật sạch.
- Luộc lươn: Bắc nồi nước lên bếp, cho lươn đã làm sạch vào cùng 1 nhánh gừng đập dập và 1 nhánh hành lá. Luộc khoảng 5-7 phút cho lươn vừa chín tới. Khi thấy lươn cong mình, thịt chuyển màu vàng nhẹ là chín. Vớt lươn ra để nguội bớt, sau đó khéo léo gỡ lấy phần thịt lươn, để riêng ra đĩa. Phần xương lươn thì giữ lại để nấu nước dùng nhé. Việc luộc lươn với gừng và hành lá giúp khử mùi tanh hiệu quả, đồng thời giữ được vị ngọt tự nhiên của thịt lươn.
- Sơ chế gạo: Gạo tẻ và gạo nếp bạn vo sạch. Để ráo nước rồi cho vào chảo rang trên lửa nhỏ đến khi gạo chuyển sang màu vàng nhẹ và có mùi thơm thoang thoảng. Rang gạo sẽ giúp cháo nhanh nhừ hơn, hạt cháo nở bung đẹp và có mùi thơm hấp dẫn lắm đó.
- Sơ chế nghệ: Củ nghệ tươi gọt vỏ, giã nhuyễn. Sau đó cho thêm khoảng 100ml nước lọc vào, khuấy đều rồi dùng rây lọc lấy nước cốt nghệ, bỏ bã. Lấy nước cốt nghệ sẽ giúp cháo có màu vàng đẹp mà không bị lợn cợn bã nghệ khi ăn.
- Sơ chế hành tăm và rau thơm: Củ nén (hành tăm) bóc vỏ, đập dập và băm nhỏ. Tía tô, rau răm, hành lá nhặt sạch, rửa kỹ rồi thái nhỏ.
Bước 2: Nấu nước dùng xương lươn và cháo
- Cho phần xương lươn đã gỡ thịt vào nồi cùng với 2 lít nước và 1 nhánh gừng còn lại, thêm 1/2 muỗng cà phê muối. Đun sôi rồi hạ lửa nhỏ, hầm khoảng 20 phút để xương ra hết chất ngọt.
- Sau 20 phút, bạn vớt bỏ xương lươn và gừng ra. Cho phần gạo đã rang vào nồi nước dùng này. Đun sôi lại, sau đó hạ lửa nhỏ và nấu thêm khoảng 30-40 phút cho cháo nở bung, sánh mềm. Thỉnh thoảng khuấy nhẹ để cháo không bị bén nồi nhé.
- Khi cháo đã nhừ, bạn nêm nếm vào cháo 1 muỗng cà phê hạt nêm, 1/2 muỗng cà phê muối và chút đường cho vừa ăn. Nêm nếm từ từ để cháo có vị nền đậm đà mà không bị mặn quá nhé.
Bước 3: Xào thịt lươn thơm lừng
- Đặt chảo lên bếp, cho 2 muỗng canh dầu ăn vào đun nóng. Khi dầu nóng, cho hành tăm băm nhỏ vào phi thơm. Khi hành tăm vàng nhẹ và dậy mùi thơm nức mũi là được.
- Cho phần thịt lươn đã gỡ vào chảo, đảo nhẹ tay khoảng 1 phút. Sau đó, bạn nêm vào chảo: nước cốt nghệ, 1 muỗng canh dầu điều (để tạo màu đẹp), 1 muỗng cà phê ớt bột (nếu thích ăn cay), 1 muỗng cà phê hạt nêm, 1 muỗng cà phê nước mắm. Đảo đều cho thịt lươn thấm gia vị.
- Xào thịt lươn trên lửa vừa khoảng 5-7 phút cho đến khi thịt lươn săn lại, ngả màu vàng óng đẹp mắt và nước sốt cạn bớt, bám đều vào thịt lươn là đạt. Xào lửa vừa giúp thịt lươn thấm đều gia vị mà không bị khô cứng.
Bước 4: Hoàn thành và thưởng thức
- Múc cháo ra tô. Cho phần thịt lươn xào thơm lừng lên trên mặt cháo.
- Rắc thêm hành lá, tía tô, rau răm thái nhỏ và chút tiêu xay. Nếu thích ăn cay, bạn có thể thêm vài lát ớt tươi.
- Thưởng thức ngay khi cháo còn nóng hổi. Bạn có thể ăn kèm với bánh mì nóng giòn hoặc quẩy chiên sẽ rất tuyệt vời đó!
3. Video hướng dẫn chi tiết
Nếu đọc vẫn chưa hình dung được, bạn xem video này để làm theo cho dễ nhé:
Video hướng dẫn cách làm cách nấu cháo lươn xứ nghệ
Để dễ hình dung hơn, mời bạn tham khảo video thao tác thực tế dưới đây:
4. Một vài lưu ý nhỏ (Tips)
- Mách nhỏ:
- Để cháo lươn không bị tanh, việc sơ chế lươn sạch nhớt và luộc với gừng, hành lá là cực kỳ quan trọng. Đừng bỏ qua bước này nhé!
- Bạn có thể ngâm gạo trước khi rang khoảng 30 phút để gạo nhanh nhừ hơn khi nấu.
- Màu vàng đặc trưng của cháo lươn xứ Nghệ đến từ nghệ tươi và dầu điều. Đừng quên hai nguyên liệu này để món ăn đúng vị và đẹp mắt nha.
- Nếu không có củ nén (hành tăm), bạn dùng hành tím băm sẽ có mùi thơm tương tự, nhưng hành tăm sẽ mang lại hương vị đặc trưng hơn cho món cháo Nghệ An.
- Chữa cháy:
- Lỡ tay làm mặn quá: Đừng lo, bạn có thể thêm một chút nước lọc hoặc nước dùng đã chuẩn bị, khuấy đều và nêm lại cho vừa. Một chút đường nhỏ xíu đôi khi cũng giúp “hạ” độ mặn đấy.
- Cháo quá đặc/loãng: Nếu cháo đặc, thêm nước sôi và khuấy đều. Nếu cháo loãng, bạn có thể đun thêm một lát cho bay hơi bớt nước hoặc dùng một ít bột năng/bột gạo pha loãng rồi đổ vào, khuấy đều đến khi cháo đạt độ sánh mong muốn.
5. Giải đáp thắc mắc
- Không có nguyên liệu này thay bằng gì?
- Củ nén (hành tăm): Có thể thay bằng hành tím băm hoặc tỏi băm. Hương vị sẽ hơi khác nhưng vẫn đảm bảo độ thơm ngon.
- Nghệ tươi: Dùng bột nghệ thay thế. Lượng dùng khoảng 1/2 đến 1 muỗng cà phê bột nghệ là đủ để tạo màu và hương vị.
- Dầu điều: Dùng dầu ăn thông thường, nhưng cháo có thể không có màu đỏ cam đẹp mắt như dùng dầu điều. Bạn có thể phi một chút ớt bột với dầu ăn để tạo màu.
- Làm sao để bảo quản ăn dần?
Cháo lươn ngon nhất khi ăn nóng và mới nấu. Tuy nhiên, nếu còn thừa, bạn có thể cho phần cháo và phần thịt lươn vào hộp kín riêng biệt, bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh từ 1-2 ngày. Khi ăn, bạn hâm nóng lại cháo trên bếp hoặc trong lò vi sóng, sau đó cho thịt lươn đã xào lên trên. - Món này ăn kèm với gì ngon nhất?
Cháo lươn xứ Nghệ thường được ăn kèm với bánh mì nóng giòn hoặc quẩy chiên. Vị cháo sánh mịn, thịt lươn đậm đà quyện với độ giòn rụm của bánh mì/quẩy sẽ là sự kết hợp hoàn hảo. Đừng quên rắc thêm chút tiêu xay, ớt tươi xắt lát hoặc sa tế cho những ai thích vị cay nồng đặc trưng xứ Nghệ nhé!
Lời kết
Bạn thấy không, làm món cách nấu cháo lươn xứ Nghệ đâu có khó nhỉ? Chỉ cần một chút tỉ mỉ và tình yêu vào bếp, bạn đã có thể tự tay chuẩn bị một nồi cháo lươn thơm ngon, bổ dưỡng, chuẩn vị quê hương để chiêu đãi những người thân yêu rồi. Hy vọng công thức này sẽ giúp bữa cơm nhà bạn thêm rôm rả và ấm cúng. Ghé thăm Bếp Phú Hải thường xuyên để học thêm nhiều món mới hấp dẫn nhé!
